مالدیو

مالدیو کشوری جزیره‌ای مستقل در شمال‌مرکز اقیانوس هند است که از رشته‌ای به طول حدود ۱۲۰۰ جزیره‌ی مرجانی کوچک و بانك شنی تشکیل شده است (که حدود ۲۰۰ تای آن‌ها مسکونی هستند). این جزایر در قالب گروه‌هایی موسوم به «آتول» دسته‌بندی می‌شوند.

جزایر مالدیو بیش از ۵۱۰ مایل (۸۲۰ کیلومتر) از شمال به جنوب و حدود ۸۰ مایل (۱۳۰ کیلومتر) از شرق به غرب امتداد دارند. شمالی‌ترین آتول در حدود ۳۷۰ مایل (۶۰۰ کیلومتر) در جهت جنوب-جنوب‌غربی از سرزمین اصلی هند قرار دارد و بخش مرکزی کشور، شامل پایتخت ماله (Malé یا Malé’)، حدود ۴۰۰ مایل (۶۴۵ کیلومتر) در جنوب غربی سریلانکا واقع شده است.

جغرافیا

جزایر مالدیو در واقع مجموعه‌ای از آتول‌های مرجانی هستند که بر روی قله‌های یک رشته‌کوه آتشفشانی باستانیِ زیر آب تشکیل شده‌اند. همه‌ی جزایر ارتفاع کمی دارند و هیچ‌کدام بیش از ۶ فوت (۱٫۸ متر) از سطح دریا بالاتر نیستند. صخره‌های مرجانی پیرامون جزایر نقش حفاظتی در برابر بادهای موسمی دارند.

فصل بارانی از ماه مه تا اوت و در اثر موسمی جنوب‌غربی است؛ و فصل خشک از دسامبر تا مارس با بادهای ملایم شمال‌شرقی همراه است. دمای متوسط سالانه بین ۲۴ تا ۳۰ درجه سلسیوس متغیر است و بارندگی سالانه به طور میانگین به ۲۱۳۰ میلی‌متر می‌رسد. سواحل شنی، تالاب‌ها، نخل‌های نارگیل، درخت نان و گیاهان گرمسیری در این جزایر فراوان‌اند. منابع دریایی غنی بوده و ماهی و لاک‌پشت بخش مهمی از تغذیه و منبع سنتی دارو محسوب می‌شوند.

جمعیت

تقریباً تمام جمعیت مالدیو از قوم مالدیوی هستند که حاصل ترکیب تاریخی اقوام مهاجر مختلف است. نخستین ساکنان، طبق باور عمومی، تامیل‌ها و سینهالی‌های مهاجر از هند جنوبی و سریلانکا بودند. تاجران عرب، مالایی، ماداگاسکاری، اندونزیایی و چینی در طول قرن‌ها به این جزایر رفت‌وآمد داشتند. زبان رسمی دیوهی (زبان هندواروپایی) است؛ عربی، هندی و انگلیسی نیز رایج هستند. دین رسمی، اسلام است.

بیش از نیمی از جمعیت در مناطق روستایی زندگی می‌کنند؛ جز جزیره‌ی ماله که تنها شهر بزرگ کشور است. جمعیت بیشتر جزایر کمتر از هزار نفر است و جزایر جنوبی پرجمعیت‌تر از شمالی‌ها می‌باشند. نرخ زادوولد بالاتر از میانگین جهانی و مرگ‌ومیر پایین‌تر است. امید به زندگی برای مردان حدود ۷۴ سال و برای زنان ۷۹ سال است.

اقتصاد

از دهه‌ی ۱۹۷۰ به بعد اقتصاد مالدیو با سرعت رشد چشمگیری داشته است. رشد سالانه‌ی تولید ناخالص داخلی در دهه‌ی ۲۰۱۰ حدود ۶ درصد بوده و درآمد سرانه از سطوح پایین جهانی به طبقه‌ی «کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا» رسیده است. اقتصاد مالدیو بر پایه‌ی گردشگری، ماهیگیری، ساخت‌وتعمیر قایق استوار است.

کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری

ماهیگیری که زمانی پایه اصلی اقتصاد بود، اکنون جای خود را به گردشگری داده است. با این حال، ماهیگیری هنوز بخش عمده‌ای از صادرات کشور را تشکیل می‌دهد و «تون ماهی» مهم‌ترین صید محسوب می‌شود. بیشتر محصول ماهی به کشورهای خارجی برای فراوری فروخته می‌شود. بخش بزرگی از مردم به صید، جمع‌آوری نارگیل و کشت محدود محصولات گرمسیری مانند سبزیجات، خربزه، ریشه‌ها و میوه‌های مناطق گرم اشتغال دارند. زمین کشاورزی بسیار اندک است و بیشتر مواد غذایی اساسی وارد می‌شود.

صنعت

بیشتر صنایع کوچک و سنتی هستند — تولید الیاف نارگیل، فرآورده‌های آن، کنسروسازی ماهی و قایقسازی. ساختمان‌سازی بخش عمده صنعت را تشکیل می‌دهد.

تجارت

مالدیو از سال ۲۰۰۶ عضو «منطقه تجارت آزاد آسیای جنوبی (SAFTA)» است و در سال ۲۰۱۷ توافق تجارت آزاد با چین امضا کرد. واردات شامل مواد غذایی (مخصوصاً برنج)، منسوجات، دارو و فرآورده‌های نفتی است. صادرات عمدتاً ماهی خشک، منجمد یا کنسروشده است. شرکای اصلی تجاری: چین، هند، امارات، تایلند، سریلانکا و سنگاپور هستند.

حکومت و جامعه

قانون اساسی فعلی در سال ۲۰۰۸ تصویب شد. رئیس‌جمهور رئیس دولت و حکومت است و همراه با معاون و کابینه اداره کشور را بر عهده دارد. رئیس‌جمهور و معاونش با رأی مستقیم مردم برای حداکثر دو دوره‌ی پنج‌ساله انتخاب می‌شوند. مجلس واحد کشور، مجلس مردم، هر سال حداقل سه بار تشکیل جلسه می‌دهد. بر اساس قانون اساسی ۲۰۰۸، اسلام دین رسمی است و غیرمسلمانان نمی‌توانند تابعیت بگیرند.

دادگاه عالی بالاترین مرجع قضایی کشور است و قضات آن به پیشنهاد رئیس‌جمهور و با مشورت کمیسیون خدمات قضایی منصوب می‌شوند. همه‌ی قضات باید مسلمان سنی باشند و در نبود قانون مصوب، احکام بر اساس شریعت اسلامی صادر می‌شود.

بهداشت و رفاه

مهم‌ترین چالش‌های سلامت در مالدیو بیماری‌های قلبی-عروقی، سرطان، دیابت و نارسایی کلیه هستند. بیماری‌های منتقل‌شونده از غذا و آب خطر اندکی دارند. مالاریا در سال ۱۹۸۴ ریشه‌کن شد و کشور در ۲۰۱۵ از سوی سازمان جهانی بهداشت به عنوان «عاری از مالاریا» شناخته شد.

در هر جزیره مسکونی مراکز بهداشت عمومی وجود دارد و در جزایر پایتخت آتول‌ها یک بیمارستان بزرگ‌تر مستقر است. برای درمان‌های تخصصی، مردم باید به ماله سفر کنند.

آموزش

سه نوع آموزش رسمی در مالدیو وجود دارد:

• مدارس سنتی مذهبی (مکتب‌ها) برای آموزش قرائت قرآن،
• مدارس به زبان دیوهی،
• مدارس ابتدایی و متوسطه به زبان انگلیسی که برنامه‌ی درسی استاندارد دارند.

تقریباً همه‌ی کودکان ۶ تا ۱۵ سال در مدارس ابتدایی یا راهنمایی ثبت‌نام می‌کنند. «دانشگاه ملی مالدیو» نخستین نهاد عمومی ارائه‌دهنده‌ی مدرک کارشناسی است (تأسیس ۲۰۰۰). برای بسیاری از رشته‌ها، دانشجویان به خارج اعزام می‌شوند.

تاریخچه

جزایر مالدیو از قرن پنجم پیش از میلاد، توسط اقوام بودایی از هند جنوبی و سریلانکا مسکونی شد. در سال ۱۱۵۳ میلادی اسلام به عنوان دین رسمی پذیرفته شد. ابن بطوطه، جهانگرد شمال آفریقایی، در قرن چهاردهم از این جزایر دیدن کرد و درباره آن نوشت.

پرتغالی‌ها از ۱۵۵۸ تا ۱۵۷۳ بر ماله مسلط شدند تا اینکه اخراج گردیدند. در قرن هفدهم، مالدیو تحت‌الحمایهٔ هلندی‌ها و سپس از ۱۷۹۶ تحت‌الحمایهٔ انگلیس شد. در سال ۱۹۶۵ به استقلال کامل دست یافت و سه سال بعد نظام جمهوری برقرار شد. آخرین نیروهای بریتانیایی در ۱۹۷۶ خارج شدند.

ابراهیم ناصر نخستین رئیس‌جمهور و پس از او در ۱۹۷۸، مومون عبدالقیوم رئیس‌جمهور شد و تا ۲۰۰۸ در قدرت ماند. در آن سال «محمد نشید» در نخستین انتخابات چندنامزدی پیروز شد.

در سال‌های بعد، گذار به دموکراسی با چالش‌های سیاسی، اختلافات داخلی و بحران‌های زیست‌محیطی روبه‌رو شد. تغییرات متعددی در ریاست‌جمهوری رخ داد: محمد وحید حسن (۲۰۱۲)، عبدالله یمین (۲۰۱۳)، ابراهیم محمد صلح (۲۰۱۸)، و از ۲۰۲۳ محمد مویزّو.

رشد زیرساخت‌ها، روابط نزدیک با چین و هند، تمرکز بر گردشگری پایدار، و نگرانی از تغییرات اقلیمی از محورهای مهم سیاست و توسعه‌ی معاصر مالدیو به‌شمار می‌روند.